Veelgestelde vragen

Een kunstmuseum in Almere

Waarom een kunstmuseum in Almere?

De gemeente Almere doet elke drie jaar onderzoek naar het actief meedoen aan kunst en cultuur onder een gedeelte van de Almeerse bevolking. (In 2020 onder 11.000 inwoners). Vanaf 2014 komt in deze onderzoeken steeds weer naar voren dat de inwoners van Almere speciaal vragen om een kunstmuseum. (Kunstmuseum ‘De Paviljoens’ in Almere sloot in 2013 de deuren.) Dit heeft ertoe geleid dat het project ‘Museale voorziening’ is opgestart vanuit het Fonds Verstedelijking Almere, een samenwerking tussen de Nederlandse overheid, provincie Flevoland en gemeente Almere. 

Almere is op dit moment in aantal inwoners al de 8e stad van Nederland, maar staat op plaats 49 (van 50) als het gaat om het aantal culturele voorzieningen (Bron: Atlas van gemeenten 2018). De komende jaren gaat het aantal inwoners van Almere nog veel verder groeien, omdat er (mede in opdracht van de Nederlandse overheid) zo’n 35.000 nieuwe huizen worden bijgebouwd. Dat betekent dat er ook vanalles moet worden gedaan om te zorgen dat Almere een interessante plek blijft om te wonen, ook wat betreft de culturele voorzieningen.

De voorbereiding voor een toekomstig museum is onderdeel van het Cultuurplan Almere 2019-2024 (vastgesteld door de Gemeenteraad van Almere) en het Regioprofiel Flevoland 2021-2024 en past binnen de ambities van de door de Raad van Cultuur gepresenteerde beleidsvisie 2021-2025 en het Regioprofiel Metropoolregio Amsterdam 2019 – 2024.  

Wat wordt het voor museum?

Het wordt geen museum zoals je dat misschien vanuit het verleden kent. Bij ons stap je een wereld binnen waarin de kunst boven je, onder je, links en rechts van je is. De kunstwerken zijn meestal groot en vullen de hele ruimte. Je vindt je weg er dóórheen. Tegelijkertijd ervaar je de kunst niet alleen met je ogen, maar hoor, ruik, proef en voel je ook van alles. Bij deze kunst mag je er meestal zelfs aan zitten. En vaak kun je zelf iets maken wat, meteen of later, onderdeel wordt van het kunstwerk. In het hart van het museum vind je straks zes zalen met wisselende tentoonstellingen met lokale, nationale en internationale kunstenaars. 

Maar het museum wordt nog veel meer dan dat. Het wordt ook een plek waar je anderen kunt ontmoeten en waar je jouw eigen creativiteit kunt ontwikkelen. Het dak van ons gebouw wordt bijvoorbeeld een parkbalkon met een lichtkunstwerk dat een soort baken van de stad wordt. Je vindt er een café en restaurant waar je met mensen kunt afspreken en kunt genieten van een fantastisch uitzicht. En er komt een kunstdoolhof, waar je zelf aan mee kan bouwen en dat dus ook steeds weer anders is.

Eén zaal, met eigen ingang, wordt de 24/7 zaal. Deze is altijd open voor je (steeds wisselende) portie kunst en in het weekend gecombineerd met muziek en dans. Clubnight dus!

In onze workshopruimtes ontvangen we (school)groepen voor kunstonderwijs, cursussen, workshops en activiteiten bij de tentoonstellingen. En je ziet er straks onze kunstenaars aan het werk. Deze ruimtes zijn ook te huur voor anderen 

Met een kunstwerk dat van buiten uit overgaat in het gebouw, vragen we aandacht voor het kenniscentrum over landschapskunst in Flevoland in het museum. Je kunt bij ons terecht voor informatie, onderzoek, bijeenkomsten en tijdelijke presentaties. En wij zijn de gids voor jouw ontdekkingstocht door Flevoland.  

Bij ons museum hoort ook de indrukwekkende collectie landschapskunst van Flevoland. Met onze evenementen en (virtuele) tours, kan iedereen deze kunstwerken bezoeken. 

En we brengen de kunst ook naar je toe. We organiseren volop activiteiten in de wijken van Almere en door heel Flevoland om onze manier van kunst ervaren voor zo veel mogelijk mensen mogelijk te maken. 

Waar komt het museum?

Er wordt gekeken naar geschikte locaties in het centrum van Almere. Voordat er verdere plannen worden gemaakt voor de precieze plek, wachten we eerst het besluit van de politiek af of het museum er mag komen.  

Wanneer komt het museum er?

De gemeente Almere en de provincie Flevoland hebben geen besluit genomen of en wanneer het museum er mag komen. De voorbereidingen om te zorgen dat de politiek een weloverwogen beslissing kan nemen zijn in volle gang. Meer daarover lees je verderop op deze pagina.

Wat voor kunst is er in het museum te zien?

De kunst in het museum ervaar je niet alleen met je ogen maar je hoort, ruikt, proeft en voelt ook van alles. De kunstwerken zijn meestal groot en/of vullen de ruimte. Je stapt als het ware een andere wereld binnen en vindt je weg door de kunst heen. Dit soort kunst wordt immersieve kunst genoemd.

Daarnaast is de collectie Landschapskunst van Flevoland onderdeel van het museum. Verspreid over Flevoland vind je tien landschapskunstwerken. Land Art of landschapskunst is kunst waarbij het bestaande landschap omgevormd wordt tot een kunstwerk. Ook dit zijn vaak grote kunstwerken waar je op, doorheen of omheen kunt. Wij willen de landschapskunst meer bekendheid geven en toegankelijk maken voor meer mensen, ook voor mensen die de kunstwerken zelf niet zo makkelijk kunnen bezoeken.

Het museum laat je immersieve kunst en landschapskunst ervaren van lokale, nationale en internationale kunstenaars.

M. als voorproef van het museum

Wat is M. precies?

Met M. proberen we nu al in het klein uit, wat we later in het uiteindelijke museum in het groot willen gaan doen. Daarbij zoeken we zo veel mogelijk contact met de inwoners van Almere en Flevoland. Om erachter te komen wat zij interessant en belangrijk vinden, hoe zij communiceren, hoe we ze kunnen betrekken bij de kunst, en op welke manier ze de kunst het beste beleven. Allemaal om te zorgen dat het museum straks echt past bij Almere en Flevoland.

We hebben een locatie met twee zalen in de nieuwe woonwijk Hortus (op het terrein waar eerst Floriade Expo was), waarin we kleine tentoonstellingen maken en schoolgroepen ontvangen. We testen daar hoe ons publiek reageert op een kunstervaring die je hoort voelt, ziet, ruikt en proeft en die overal om je heen is. We proberen verschillende manieren uit om informatie op de bezoekers over te brengen en testen wat het beste aanslaat.

We organiseren daarnaast ook activiteiten in verschillende wijken in Almere en in Flevoland. We brengen daarmee de kunst naar de mensen toe in hun eigen omgeving. Zo kan iedereen gemakkelijk kennismaken met ons en met de kunst. Tegelijkertijd leren wij zo de inwoners van Flevoland beter leren kennen.

En ondertussen bouwen we ook onze contacten op met kunstenaars, makers, bedrijven, fondsen, en andere partijen met wie we kunnen samenwerken.

Wat we leren in een project nemen we mee bij het bedenken van nieuwe projecten en zo leren we de komende jaren door. Deze proef duurt in ieder geval tot en met 2025. In de tussentijd kun je ons dus helpen met ons onderzoek. Bezoek de activiteiten van M., doe mee of kom langs met je klas. Want M. is er voor jou, jij bent M. en samen maken we het museum.

Waar vind ik M.?

De thuisbasis van M. is het paviljoen in de wijk Hortus in Almere. Het adres is Melica 364 TA, 1325 WZ Almere.

Daarnaast kom je ons regelmatig tegen op andere plekken in Almere en Flevoland. Kijk bij beleef M. voor onze activiteiten. Daar staan de adressen van de locaties bij vermeld.

Wat is er te zien en te doen bij M.?

Bij M. stap je een wereld binnen waarin de kunst boven je, onder je, links en rechts van je is. De kunstwerken zijn meestal groot en vullen vaak de hele ruimte. Je vindt je weg er dóórheen. Deze ‘immersieve kunst’ ervaar je niet alleen met je ogen, maar tegelijkertijd hoor, ruik, proef en voel je ook van alles. Soms mag je er zelfs aanzitten. En vaak kun je bij M. zelf iets maken wat, meteen of later, onderdeel wordt van het kunstwerk.

In ons kunstpaviljoen kun je genieten van steeds wisselende kunstervaringen. Daarnaast organiseren we op wisselende locaties in Flevoland regelmatig kunstprojecten. Zo brengen we de kunst ook naar je toe. En in het Flevolandse landschap vindt je tien bijzondere landschapskunstwerken die gratis te bezoeken zijn.

Meer weten over het programma van M.? Kijk bij  Beleef M..

Wanneer is M. open?

Het paviljoen van M. in Almere is tijdelijk gesloten in verband met de afbouw van Floriade Expo 2022. Zodra de Floriade klaar is met afbreken, kunnen wij starten met het opbouwen van onze nieuwe kunstervaring.

Vanaf 20 januari 2023 is het paviljoen van M. weer open voor publiek op woensdag, vrijdag, zaterdag en zondag tussen 11.00 en 16.00 uur.

Voor scholen zijn we open op maandag, dinsdag en donderdag van 9.00 tot 16.00 uur.

Wat kost een ticket voor M.?

Een ticket voor M. kost €5,00 per persoon. Kinderen tot en met 18 jaar mogen gratis naar binnen.

Waar kan ik een ticket voor M. kopen?

Tickets voor een bezoek aan de nieuwe kunstervaring van M. zijn nog niet te koop. We verwachten in december te kunnen starten met de kaartverkoop. Houd deze website of onze social media in de gaten.

Kan ik M. ook bezoeken met mijn klas?

Ja, leuk! Meer informatie over onze onderwijsprogramma’s vind je hier.

Hoe kan ik op de hoogte blijven van het programma van M.?

Je kunt natuurlijk deze website in de gaten houden, maar als je je aanmeldt voor onze nieuwsbrief ontvang je nieuws van M. in je mailbox zodra we iets te melden hebben. Je kunt ons ook volgen op Instagram, Facebook en Linkedin.

Besluitvorming

Hoe is het proces van het nieuwe museum in Almere tot nu toe verlopen?

In 2017 en 2018 heeft bureau XPEX in opdracht van gemeente Almere onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor een nieuw museum. Welk soort museum zou men willen, welk soort museum is er nog niet? Aanvullend hierop zijn in 2019 gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers uit de lokale en (inter)nationale culturele sector. Op basis van het rapport en de resultaten van de gesprekken met deskundigen is een profiel ontstaan voor een projectleider. De zogeheten kwartiermaker Museale voorziening. In maart 2020 is de kwartiermaker gestart. Zij kreeg de volgende opdracht:  

Het realiseren van een vernieuwend museum voor grootschalige multimediale kunst en landschapskunst, met een dynamische programmering. Een toegankelijk museum, opgericht en ingevuld volgens de meest actuele inzichten, dat internationaal aanspreekt en lokaal relevant is. Het museum is ‘voor’, ‘met’, en ‘door’ Almere en Flevoland en zet in op talentontwikkeling. Het museum is uniek en complementair aan het bestaande Nederlandse museumaanbod en het werkt internationaal, nationaal en lokaal samen. Binnen de MetropoolRegio Amsterdam (MRA) vervult het een belangrijke culturele bestemming. Het museum toont ondernemerschap en kent een duurzame organisatie en financieringsmix. Het museum volgt de drie Codes (Governance Code Cultuur, de Fair Practice Code en de Code Culturele Diversiteit) die gezamenlijk zorgen voor een gezonde en veerkrachtige culturele sector. ”

In november 2020 presenteerde de kwartiermaker aan zowel de gemeenteraad als aan provinciale staten het merenjarenplan 2021-2025 om bovenstaande opdracht te realiseren. Kort samengevat bestaat dit meerjarenplan uit de volgende onderdelen: 

1. Het museum wordt in stappen ontwikkeld. De gemeenteraad en provinciale staten worden daarbij minimaal twee keer per jaar geïnformeerd. Het definitieve besluit over de komst van het museum ligt bij de gemeenteraad en provinciale staten en zal genomen worden op basis van een businesscase en een financieel voorstel.    

2.  Een activiteitenprogramma in de periode 2021-2025 als voorproef/pilot van het uiteindelijke museum om zo enthousiasme en betrokkenheid te creëren, en verschillende activiteiten en publieksbenaderingen uit te proberen.  

3.  Een kunstpaviljoen op het water, dat opent met de Floriade in het voorjaar van 2022 en ten minste vijf jaar door M. wordt gebruikt als tijdelijke locatie. 

Het meerjarenplan 2021-2025 wordt betaald uit het tweede deel van het geld van het Fonds Verstedelijking Almere (FVA). Via het FVA wordt geïnvesteerd in projecten die bijdragen aan de ambities van het programma Almere 2.0. Deze ambities zijn vastgelegd in de Regio-Rijksstructuurvisie Amsterdam-Almere-Markermeer (RRAAM). Binnen Almere 2.0 worden projecten gerealiseerd die de ontwikkeling van voorzieningen stimuleren en het vestigingsklimaat van Almere en de regio verbeteren.   

In november/december 2021 presenteerde de kwartiermaker het inhoudelijk concept van het nieuwe kunstmuseum aan de gemeenteraad en provinciale staten (zie artikel uit Almere DEZE WEEK).     

Wat is de stand van zaken nu?

Museumpilot M. is in volle gang. Met M. organiseren we activiteiten om te onderzoeken wie Almeerders en Flevolanders precies zijn, wat hen bezig houdt, wat ze leuk vinden en wat niet, hoe ze graag kunst beleven, op welke manier ze communiceren, op welke manier ze kunnen meedoen met onze projecten enzovoorts. We testen van alles uit, en leren daarvan. Die kennis gebruiken we om te zorgen dat het museum straks echt goed past bij de mensen in Almere en Flevoland.

Wil je weten wat M. tot nu toe allemaal georganiseerd heeft? Kijk dan even naar onze eerdere activiteiten. Is september organiseerden we bijvoorbeeld ‘Art in my Backyard’, waarbij kunstenaars werk maakten dat tentoongesteld is in de achtertuinen van Almeerders in Almere Haven. Er was een gratis kunstroute uitgestippeld van kunstwerk naar kunstwerk en zo werd de buurt in Almere Haven een tijdelijk museum. Jong en oud kwam daar letterlijk bij elkaar over de vloer en mensen die normaal niet naar een museum zouden gaan, werden verrast met een kunstervaring.

Naast dat we activiteiten organiseren, werken we ook hard aan het opbouwen van onze contacten. We ontmoeten kunstenaars en makers, gaan langs bij bedrijven, fondsen en mogelijke financiers en leggen contact met allerlei andere partijen om te kijken of we kunnen samenwerken.

De gemeenteraad van Almere wil nu graag al weten wat Almeerders vinden van de komst van een museum. Op 27 oktober 2022 is ingestemd met het uitvoeren van een draagvlakonderzoek over de komst van het museum. Dit onderzoek wordt in de komende periode uitgevoerd en zal invloed hebben op de besluitvorming van de gemeenteraad over het kunstmuseum.

Het originele plan is om eind 2022 de businesscase te presenteren aan de gemeenteraad en Provinciale Staten. In de businesscase staat wat het museum straks financieel gaat kosten (eenmalige investering en terugkerende kosten), wat het financieel oplevert (denk aan kaartverkoop, horeca, de nachtclub, sponsoring en zaalverhuur) en hoe zich dit verhoudt tot andere vergelijkbare Nederlandse musea. Ook staat er in met welke risico’s rekening moet worden gehouden. De businesscase wordt opgesteld door een onafhankelijk bureau.

Omdat er drie overheden (gemeente Almere, provincie Flevoland en de Nederlandse overheid) betrokken zijn bij dit project, is eind 2022 nog niet meteen aan te geven wie wat zou kunnen betalen. Op dit moment wordt onderhandeld met de Nederlandse overheid over hun financiële bijdrage. Wanneer over deze bijdrage duidelijkheid is, kan worden aangegeven welk bedrag aan subsidie we vragen aan de gemeente en de provincie. Op basis van die vraag wordt in de loop van 2023 een financieringsvoorstel opgesteld, waarover de Gemeenteraad en Provinciale Staten een beslissing nemen. 

Financiering

Wie betaalt de komst van het museum?

Eind 2022 zal de businesscase worden gepresenteerd aan de gemeenteraad en Provinciale Staten. Hier in staat wat het museum straks financieel gaat kosten (eenmalige investering en terugkerende kosten), wat het financieel oplevert (denk aan kaartverkoop, horeca, de nachtclub, sponsoring en zaalverhuur) en hoe zich dit verhoudt tot andere vergelijkbare Nederlandse musea. Ook staat er in met welke risico’s rekening moet worden gehouden. De businesscase wordt opgesteld door een onafhankelijk bureau.

Omdat er drie overheden (gemeente Almere, provincie Flevoland en de Nederlandse overheid) betrokken zijn bij dit project, is eind 2022 nog niet meteen aan te geven wie wat zou kunnen betalen. Op dit moment wordt onderhandeld met de Nederlandse overheid over hun financiële bijdrage.  Wanneer over deze bijdrage duidelijkheid is, kan worden aangegeven welk bedrag aan subsidie we vragen aan de gemeente en de provincie. Op basis van die vraag wordt in de loop van 2023 een financieringsvoorstel opgesteld, waarover de Gemeenteraad en Provinciale Staten een beslissing nemen. 

Hoe wordt de pilot M. betaald?

De pilot wordt betaald vanuit het Fonds Verstedelijking Almere, waar de Nederlandse overheid, de provincie en de gemeente elk 1/3 aan bijdragen en kost 4.081.000 in totaal. Dit bedrag wordt aangevuld met extra geld (circa 2,4 miljoen) vanuit het Ministerie van Onderwijs Cultuur & Wetenschap, fondsen en eigen inkomsten van M.. Dit is extra geld voor kunst & cultuur in Almere en Flevoland dat anders niet ontvangen zou zijn 

Waarom is de pilot M. ondergebracht in een aparte stichting?

Dit heeft twee redenen: om aanspraak te kunnen maken op een extra subsidiebedrag van 1 miljoen van het Ministerie van OCW, moest de museumpilot ondergebracht worden in een aparte stichting. Een overheid kan deze subsidie niet ontvangen. De tweede reden is dat de museumpilot als aparte stichting eenvoudiger eigen inkomsten kan genereren en externe financiering bij fondsen, bedrijven en particulieren kan werven.  

Wat kosten de voorbereidingen voor het nieuwe museum?

De Nederlandse overheid, de provincie Flevoland en gemeente Almere hebben samen het Fonds Verstedelijking Almere opgericht, waar ze allemaal 1/3 aan bijdragen. Vanuit dit fonds is voor de periode 2019-2025 een bedrag van 13 miljoen euro beschikbaar voor de ontwikkeling van een museum. Dit bedrag is als volgt onderverdeeld

Het ontwikkelen van de plannen voor het museum                      2.370.000 euro

Bouwkosten van het paviljoen van M.                                              2.450.000 euro
(op het terrein van Floriade/Hortus)

Het activiteitenprogramma van M.                                                   4.081.000 euro
(in de periode 2021-2025)

Voorbereiding voor het uiteindelijke museumgebouw                 4.224.000 euro

Totaal                                                                                                     13.124.000 euro

Tot en met 2022 is er € 4,9 miljoen van deze € 13 miljoen uitgegeven. Dit bedrag is besteed aan de bouw van het kunstpaviljoen in de wijk Hortus, de ontwikkeling van de plannen voor het uiteindelijke museum, de businesscase en de museumpilot M. In 2022 bezochten ruim 100.000 mensen activiteiten van M. en maakten ruim 5.000 scholieren gebruik van het kunstonderwijs van M. Zie hier een terugblik op de activiteiten van M. in 2022.

Het gereserveerde bedrag bij ‘Voorbereiding museumgebouw’ is bedoeld voor voorbereidende bouwkosten, denk aan het opzetten van een bouworganisatie, voorbereidend onderzoek, het uitzetten van een prijsvraag voor een architect en de kosten van ontwerp van het gebouw. Dit bedrag wordt alleen uitgegeven als er door de gemeenteraad en Provinciale Staten van Flevoland vóór het museum gestemd wordt.

De bouw van het uiteindelijke museum is niet in deze begroting opgenomen, hiervoor wordt apart naar financiering gezocht. Financiering is onderdeel van de lopende gesprekken met de Nederlandse overheid over de ontwikkeling van Almere en Flevoland.

Zijn er meer partijen die meebetalen aan de pilot M.?

Naast de bijdrage uit het Fonds Verstedelijking Almere wordt voor de periode tot en met 2025 ongeveer € 2,4 miljoen opgehaald bij het Ministerie van OCW, verschillende fondsen en via eigen inkomsten uit de pilot M.

Waar wordt de 1,5 miljoen vanuit het Fonds Verstedelijking Almere voor 2023 aan uitgegeven?

Dit bedrag is onderdeel van de 13 miljoen zoals deze in de vraag over de kosten van de voorbereidingen van het nieuwe kunstmuseum staan beschreven. Het bedrag voor 2023 zal aan de volgende onderdelen worden uitgegeven worden:

1.  De ontwikkeling van het toekomstige museum, inclusief ambtelijke personeelskosten, waaronder:
–  Het uitwerken van het financieringsvoorstel;
–  Gesprekken/onderhandelingen met overheden, fondsen, bedrijven en particulieren over een financiële bijdrage aan de realisatie van het toekomstige kunstmuseum;
– Het opvolgen van de planning & control cyclus Almere 2.0 en Fonds Verstedelijking Almere;

2.  De museumpilot M. met de volgende onderdelen:
– Het tonen van wisselende kunstinstallaties en bijbehorende activiteiten voor publiek in het kunstpaviljoen;
– Een onderwijsprogramma voor basisonderwijs en voortgezet onderwijs;
– Een activiteitenprogramma bij de landschapskunst door heel Flevoland en in de wijken van Almere;

3.  Voorbereidende bouwactiviteiten (onder voorbehoud, bij een positieve besluitvorming door de gemeenteraad en Provinciale Staten).

Wat gebeurt er als dit geld toch niet aan de ontwikkeling van het museum en de pilot mag worden besteed?

Als de afgesproken bijdrage vanuit het Fonds Verstedelijking Almere voor 2023 word teruggetrokken, worden de pilot en daarmee alle activiteiten van M. stopgezet. Dus geen programmering meer in het kunstpaviljoen of daarbuiten en geen kunstonderwijs meer voor scholen (ongeveer 5.000 scholieren).

Ook andere partijen die meebetalen aan de pilot zullen dat niet meer doen. Denk aan het ministerie van Onderwijs Cultuur & Wetenschap (ongeveer € 500.000) en bijvoorbeeld verschillende fondsen.

Ook kan ons team zich niet meer bezighouden met onderhandelingen over meebetalen aan het museum met partijen als de Nederlandse overheid, fondsen, sponsoren en particulieren.

Kan het Fonds Verstedelijking Almere besluiten dat het geld toch niet aan de ontwikkeling van het museum (en daarmee aan de pilot) mag worden uitgegeven?

Het Fonds Verstedelijking Almere (FVA) is een samenwerking van drie partijen: de gemeente Almere, de provincie Flevoland en de Nederlandse overheid. Voor besteding van geld uit het FVA moeten al deze partijen toestemming geven. Voor het geld dat in 2023 is gereserveerd hebben zij dat al gedaan.

Mocht een van de drie partijen toch willen dat dit geld alsnog niet naar de ontwikkeling van het museum gaat, dat moet zij met de andere twee partijen in gesprek om tot een gezamenlijk besluit te komen. Zijn gemeente, provincie en de overheid het erover eens dat dit geld toch niet aan de ontwikkeling van het museum moet worden besteed, dan gaat het geld terug naar het Fonds Verstedelijking Almere. Vanuit het fonds worden meer projecten betaald die met de stedelijke ontwikkeling van Almere te maken hebben. Het geld moet dan aan een van die andere plannen (van het programma Almere 2.0) worden uitgegeven. Het geld kan dan dus niet zomaar voor heel wat anders worden gebruikt.

Kan ik zelf financieel bijdragen aan de komst van het nieuwe kunstmuseum?

Heb je interesse om zelf, of bijvoorbeeld met je bedrijf of het fonds waar je voor werkt bij te dragen aan de de komst van het nieuwe kunstmuseum of aan de projecten van museumpilot M.? Neem dan contact met ons op over de mogelijkheden via info@jijbentm.art.

Staat het antwoord op je vraag er niet bij?
Mail dan naar info@jijbentm.art