Interview met Bram Kuypers
Een waterval in Almere. Op het eerste gezicht klinkt het als een vreemde combinatie, maar voor kunstenaar Bram Kuypers is het juist heel logisch. Met zijn kunstwerken onderzoekt hij hoe mensen het landschap vormgeven en hoe onze ideeën over natuur voortdurend veranderen. Voor de waterval die hij creëerde, genaamd 'I didn’t expect to meet everyone this way', liet hij zich inspireren door een opmerkelijk verhaal over een waterval in China. We spraken Bram over maakbare natuur, hoe een idee op een bierviltje uitgroeide tot een reizende waterval en waarom juist Flevoland de perfecte plek is voor dit kunstwerk.
In jouw werk onderzoek je vaak de relatie tussen mens en landschap. Wat fascineert je zo aan dat onderwerp? Waar laat je je door inspireren?
Voornamelijk dat het landschap een enorme verzameling van processen is op allerlei schalen en dat het daardoor eigenlijk geen vaste vorm heeft. Het landschap is op ieder ogenblik anders en we zien ook nooit hetzelfde omdat eenieders perspectief net even verschilt. Dat geldt natuurlijk ook voor binnenruimten, maar wat ik zo leuk vind aan het landschap is dat door al die processen er de hele tijd onverwachte ontmoetingen plaatsvinden. Daarom werk ik er ook graag in, er vinden veel verassingen plaats.
Hoe kwam je op het idee om een waterval in een zeecontainer te maken?
Gewoon op een bierviltje. Ik had de opdracht een werk te maken voor een wijdse uiterwaard en het was me direct duidelijk dat het een groot werk moest worden, anders zou het wegvallen tegen de achtergrond. Omdat ik al langer speel met ideeën voor werken met containers – en het werk ook snel te verplaatsen moest zijn mocht er hoog water opkomen, leek het me tactisch een zeecontainer te gebruiken, deze te kantelen en er iets in te bouwen. Na verschillende hersenspinsels leek een waterval mij het meest passende voor het Nederlandse rivierenlandschap.
Flevoland is al een verzamelplek van verschillende soort landschapen, zoals de moeraslanden van Oostervaardersplassen, het modellandschap van Waterloopbos maar ook de kunstmatig duinen hier bij Almere. Een stuk berglandschap past daar prima tussen.
De titel 'I didn’t expect to meet everyone this way' komt van een bijzonder verhaal over een waterval in China. Wat sprak je zo aan in dat verhaal?
De titel is een quote van een Chinees natuurpark dat reageerde op de onthulling dat hun ‘hoogste waterval van China’ water toegevoerd kreeg via pijpleidingen. De waterval bood hiermee z’n excuses aan. Hoewel men in het westen weer een argument zag dat alles in of uit China nep is kreeg men lokaal juist bijval omdat de waterval zodoende ten allen tijde op z’n mooist kon zijn. Erachter ligt natuurlijk een fundamenteel verschil in opvatting over wat natuur is en wat niet. Daarnaast vond ik het leuk dat men met deze quote sprak vanuit de waterval, alsof het een levend – bijna menselijk ding is. Dat raakt weer op een grappige manier aan de beweging die tracht om natuurverschijnselen de status van rechtspersoon te geven zodat ze eenzelfde soort rechten als mensen krijgen. En dat we dan weer moeten nadenken hoe er dan gepast woord kan worden gevoerd voor zo’n stuk natuurverschijnsel. Dan vind ik zo’n voorval met die waterval in China ontzettend relativerend. Immers praat iedereen op eenzelfde kinderlijke toon voor z’n huisdier dus waarom niet voor een waterval?
Deze waterval ziet er natuurlijk uit, maar is dat natuurlijk helemaal niet. Wat hoop je te bereiken bij de bezoeker?
Wat mij betreft ziet de waterval er uit als een stuk speelgoed, maar er vinden wel natuurlijke processen in plaats zoals algengroei. Maar als de waterval mensen het gevoel geeft alsof ze bij een echte staan is het werk wat mij betreft geslaagd. De één zal het als kalmerend ervaren en de ander als onrustig maar dat lijkt me normaal.
Stel dat deze waterval hier over vijftig jaar nog zou staan. Denk je dat mensen het dan als natuur zouden gaan zien?
Ik vraag me vooral af of we over vijftig jaar het begrip natuur nog wel gebruiken.
Het kunstwerk I didn’t expect to meet everyone this way is vrij toegankelijk te bezoeken bij het Almeerderstrand (op de parkeerplaats van Vis à Vis, Muiderzandplaats 1) en te zien t/m 6 september 2026.
Meer informatie
TIJDELIJK KUNSTWERK
Te zien t/m begin september
I didn’t expect to meet everyone this way